Huzur Hakkı Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Türk iş hukukunda yönetim kurulu üyeleri ve şirket denetçilerine yapılan ödemelerin adı olan huzur hakkı, birçok işveren tarafından yanlış hesaplandığı ya da bordroya hatalı yansıtıldığı için ciddi vergi ve SGK risklerine yol açmaktadır. Bu rehberde huzur hakkının yasal dayanağını, kimlere ödeneceğini, nasıl hesaplanacağını ve bordro sistemine nasıl doğru işleneceğini açıklıyoruz.

Huzur hakkı nedir?

Huzur hakkı; anonim şirketlerde yönetim kurulu üyeleri ile denetçilere, limited şirketlerde ise müdürlere ve denetçilere toplantı ya da görev karşılığında ödenen ücrettir. Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 394. maddesi, yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı ödenmesini ana sözleşmeye veya genel kurul kararına bağlamıştır.

Huzur hakkı, bir ücret olmakla birlikte 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değil, TTK çerçevesinde değerlendirilmektedir. Bu nedenle hem vergisel hem de SGK açısından özel kurallar uygulanır.

Huzur hakkı kimlere ödenir?

Huzur hakkı ödeme yapılabilecek kişiler şunlardır:

• Anonim şirket yönetim kurulu üyeleri: Yönetim kuruluna katılım ve görev karşılığında, genel kurul kararıyla belirlenen miktarda huzur hakkı ödenebilir.
• Anonim şirket denetçileri: Şirket denetimini yürüten kişilere aynı şekilde ödeme yapılabilir.
• Limited şirket müdürleri ve denetçileri: Şirket sözleşmesine veya ortaklar kurulu kararına dayanılarak huzur hakkı ödenebilir.

Önemli bir nokta: Şirkette aynı zamanda hizmet akdiyle çalışan (yani bordro ile ücret alan) bir kişi yönetim kurulu üyesi olsa dahi, bu kişiye ayrıca huzur hakkı ödenebilir. Ancak bu durumda iki farklı ödeme tipi için ayrı hesaplama yapılması gerekir.

Huzur hakkı nasıl hesaplanır?

Huzur hakkı hesaplaması birkaç farklı açıdan ele alınmalıdır:

Gelir Vergisi Açısından

Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesine göre huzur hakkı, ücret sayılmaktadır ve %15 ile %40 arasında değişen gelir vergisi dilimlerine tabidir. Ödemeler bordro üzerinden yapıldığında gelir vergisi stopajı uygulanır.

SGK Açısından

Huzur hakkı ödemelerinin SGK primine tabi olup olmadığı, kişinin şirketteki statüsüne göre değişir:

• Şirkette ayrıca sigortalı çalışan yönetim kurulu üyelerinde, huzur hakkı ücrete eklenerek prime esas kazanç hesabına dahil edilir.
• Şirkette başka bir iş akdiyle çalışmayan (salt görev sıfatıyla huzur hakkı alan) üyelerde SGK uygulaması farklılık gösterebilir; bu durum SGK'nın yerleşik yorumlarına ve kişinin diğer sigortalılık statülerine bağlıdır.

Oran ve Limit

Kanunda huzur hakkı için belirlenmiş bir üst sınır bulunmamaktadır; tutar şirketin genel kurul kararı veya ana sözleşmesiyle belirlenir. Ancak uygulamada asgari ücretin birkaç katı düzeyinde belirlenmesi yaygındır.

Huzur hakkı bordroda nasıl gösterilir?

Huzur hakkı, standart çalışan bordrolarından farklı biçimde ele alınmalıdır. Temel adımlar şunlardır:

1. Ayrı bir bordro kalemi oluşturun: Huzur hakkını düzenli ücret kalemlerinden bağımsız olarak tanımlayın.
2. Gelir vergisi stopajını hesaplayın: Kümülatif vergi matrahına dahil ederek doğru vergi diliminden kesinti yapın.
3. SGK bildirimini doğru yapın: Kişinin sigortalılık statüsüne göre prime esas kazanç dahil edilip edilmeyeceğine karar verin.
4. Muhasebe kaydını ayırın: Yönetim kurulu üyelerine yapılan ödemeleri operasyonel giderlerden bağımsız hesap kodlarında takip edin.

Bordro yazılımı kullanılıyorsa, huzur hakkı için ayrı bir ödeme türü tanımlanabilmesi ve hem GV hem SGK bildirimlerinin otomatik üretilmesi büyük önem taşır.

HR&Tomorrow ile huzur hakkı yönetimi

HR&Tomorrow bordro modülü, huzur hakkı ödemelerini ayrı bir ödeme kalemi olarak tanımlamanıza, gelir vergisi ve SGK hesaplamalarını otomatik yapmanıza olanak tanır. Yönetim kurulu üyelerinin her ay aynı süreçten geçmesine gerek kalmadan, sistematik ve hata riski düşük bir huzur hakkı yönetimi mümkün hale gelir.

Bordronuzu dijitalleştirmek ve huzur hakkı süreçlerinizi standartlaştırmak için ücretsiz demo talep edebilirsiniz.